Η ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΔΥΟ ΚΟΡΥΦΑΙΩΝ ΛΑΟΓΡΑΦΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΜΕΙΟΝΟΤΗΤΑΣ

Η οικία του Βασίλειου Μπαρα στην Άνω Λεσινίτσα 

 

Η ιταλογερμανική κατοχή φέρνει το Βασίλη στη γενέτειρα, την Άνω Λεσινίτσα. Εγώ εδώ τότε τον καλογνώρισα. Ήμουν τότε στα 1942 απόφοιτος γυμνασίου κι εκείνος 50χρονος. Μια και είχα μια μακρινή συγγένεια μ’ εκείνον από τη μαλέκω Τάσιω μου, τη μάνα της μάνας μου, τον πλησίαζα ταχτικά κι εκτιμούσα τις εγκυκλοπαιδικές του γνώσεις. Παρακίνηση για ν’ αγαπήσω παράφορα τη λαογραφία μου ’κανε αυτός ο έγκυρος και καταξιωμένος λαογράφος, ο Β. Μπαράς. Δεν ξεχνώ που καθόμασταν στον «οντά» του κι μιλούσαμε για πολλά και διάφορα. Ξεχώριζε ανάμεσα στους χωριανούς. Πολλά μου ομολογούσε σαν έμπειρος δάσκαλος. Γνώριζε ιστορία, γενική και του τόπου, ειδικά του βορειοηπειρωτικού και του θεσπρωτικού χώρου, λαογραφία, μυθολογία, αρχαιολογία, θρησκειολογία, κοινωνιολογία κ.α.

Εδώ με γνώρισε με το πληθωρικό και ογκώδες υλικό που ’χει συλλέξει κατά την περίσταση, δηλαδή με λογής λογιών βιβλία, χειρόγραφα, ιστορικά έγγραφα, τετράδια με καταγραμμένα δημοτικά τραγούδια, επιγραφές, ενθυμίσεις αποκόμματα εφημερίδων και περιοδικών, γραπτά από εκκλησίες και μοναστήρια κι ό, τι άλλο που ’χε μαζέψει στα χωριά που υπηρετούσε δάσκαλος. Όλα τους τοποθετημένα σε δυο μεγάλα σεντούκια, που προόριζε για εκτύπωση σε βιβλίο σε κάποια κατάλληλη στιγμή. Ήταν τύπος που κυριαρχούσε πάντα στο λόγο, ενώ εγώ προσηλωμένος πάνω του και κρεμασμένος από τα χείλη του, γιατί ήταν συναρπαστικός, τον άκουγα με αφοσίωση και προσοχή μεγάλη. Ύστερ’ από κάθε επαφή μαζί του θα κουβαλούσα σαν το μερμήγκι κάτι το αξιόλογο και καινούριο, το αποθήκευα στο μυαλό μου κι το κατάγραφα στο δευτέρι μου. Για κακή όμως τύχη το υλικό αυτό στοιβαγμένο σε σάκκους σάπισε πεταγμένο σε κάποια βατιά της Προυσούνας (τοποθεσία Κάτω Μεριάς της Άνω Λεσινίτσας) (…)

Γρηγόρης Κατσαλίδας, Το γενεαλογικό δέντρο της Λεσινίτσας, σελ. 207-208

 

Αναμνηστική πλάκα στην οικία του Βασίλειου Μπαρά

 

Σημείωση:

Το παραπάνω κείμενο αποτελεί ένα μικρό μόνο απόσπασμα από το κεφάλαιο ΥΠΟΜΝΗΜΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΒΑΣΙΛΗ ΜΠΑΡΑ που περιλαμβάνεται στο βιβλίο του αείμνηστου δασκάλου Γρηγόρη Κατσαλίδα «Το γενεαλογικό δέντρο της Λεσινίτσας».
Η συνάντηση του απόφοιτου γυμνασίου τότε με τον έμπειρο Βασίλη Μπαρά ήταν αποφασιστικής σημασίας, ώστε στο μέλλον να εξελιχθεί και ο ίδιος σε έναν από τους σημαντικότερους λαογράφους της ελληνικής μειονότητας. Για το έργο του: Μνήμη Γρηγόρη Κατσαλίδα (1922-2013)

Μέσα στη δίνη των εξελίξεων που ακολούθησαν στο χώρο, ο Βασίλειος Μπαράς αναγκάζεται να εκπατριστεί ως «έλληνας εθνικιστής». Το ογκώδες υλικό που είχε συλλέξει χάνεται τελικά, καθώς πριν τη φυγή του το εμπιστεύεται σε  ακατάλληλο άτομο.

 

 

Φωτογραφίες άρθρου: Σταύρος Μικέλης

 

 

 

Share on Facebook0Share on Google+0Tweet about this on TwitterShare on LinkedIn0Print this pageEmail this to someone

Αφήστε μια απάντηση