ΜΙΝΩΣ ΛΑΠΠΑΣ – ΕΝΑΣ ΕΠΑΝΑΣΤΑΤΗΣ ΛΟΓΙΟΣ

λόγιος

 

Ο Μίνως Λάππας γεννήθηκε το 1850* στο χωριό Δρόβιανη της επαρχίας Δελβίνου. Ήταν γόνος της μεγάλης οικογένειας των Λαππαίων και το 14ο παιδί του Αθανάσιου Λάππα. Έλαβε τα πρώτα του γράμματα στο χωριό του και συνέχισε το γυμνάσιο στην Πάτρα. Το 1869 γράφεται στη Φιλοσοφική Σχολή της Αθήνας. Χωρίς να αποφοιτήσει, συνεχίζει με υποτροφία τις σπουδές του αρχικά στην Ακαδημία της Γενεύης (1870), και μετά στη Γερμανία. Σπουδάζει φιλοσοφία στη Λειψία, 1871-1872, στη Γοτίγγη, 1872-1873, στη Χαϊδελβέργη, 1873-1874 και συνεχίζει στην Αγγλία.

Το 1874 εκδίδει στην Αθήνα τη μετάφραση της μελέτης Der Kampf ums Rechts του γερμανού νομικού καθηγητή Rudolf von Ihering, Ο περί του δικαίου αγών, ενώ το 1876 στη Μασσαλία, τον λόγο Η 25η Μαρτίου που είχε ο ίδιος εκφωνήσει στον «Ελληνικό Σύλλογο» της Μασσαλίας.

Για κάποιο διάστημα έζησε στην Κέρκυρα. Υπάρχουν αναφορές πως εξέδιδε εφημερίδα για σύντομο διάστημα αλλά τα στοιχεία για το γεγονός είναι ελλιπή.

Συμμετέχει με αρχηγικό ρόλο στην (πρόχειρα οργανωμένη) αποτυχημένη επανάσταση του Λυκουρσίου (Άγιοι Σαράντα και ευρύτερη περιοχή) το 1878. Ήταν ένας από τους έξι σωματάρχες και αρχηγούς αποσπασμάτων των εξεγερμένων Ηπειρωτών, μαζί με τον αδερφό του και τον πρώην στρατιωτικό από την Κέρκυρα, Κ. Λαζαρέτο. Μετά την κατάρρευση του μετώπου υποχρεώνεται να εγκαταλείψει την περιοχή όπως και οι υπόλοιποι αρχηγοί με τα εναπομείναντα σώματά τους και μετά από κακουχίες καταλήγει στην Πρέβεζα όπου και ζητάει άσυλο από τον Έλληνα πρόξενο.

Στη συνέχεια εργάζεται ως καθηγητής ιστορίας σε γυμνάσια της Αθήνας (στο Βαρβάκειο) και στα τέλη Φεβρουαρίου του 1882 διορίζεται «επίτιμος» καθηγητής της ιστορίας της φιλοσοφίας στο Πανεπιστήμιο της Αθήνας. Το 1883 γίνεται γραμματέας της Συγκλήτου του Πανεπιστημίου, ενώ το 1884 διορίζεται για πρώτη φορά τμηματάρχης του Υπουργείου Παιδείας αρμόδιος για θέματα ανώτερης εκπαίδευσης (την αρμοδιότητα για τη Μέση εκπαίδευση ανέλαβε ο Ν. Γ. Πολίτης). Συμβάλλει σημαντικά στην κατάρτιση των προοδευτικών εκπαιδευτικών νομοσχεδίων του 1889 επί υπουργείας Γ. Ν. Θεοτόκη. Στις αρχές της δεκαετίας του 1880 διετέλεσε ανταποκριτής της λονδρέζικης εφημερίδας Σημαία (Standard).

Αρθρογραφούσε για φιλοσοφικά και φιλολογικά θέματα σε εφημερίδες της εποχής, με το ψευδώνυμο Ραδάμανθυς. Καθ’ όλη την περίοδο αυτή βρίσκεται είτε σε σύγκρουση είτε σε φιλική σχέση με διάφορους λογοτέχνες και διανοούμενους (Βιζυηνό, Σουρή, Άγγελο Βλάχο, Ιωάννη Καμπούρογλου κ.α) ενώ συμμετέχει με άρθρα στις πολιτικές διεργασίες της εποχής κατά τις διαμάχες Τρικούπη- Δηλιγιάννη. Ο ίδιος είναι φιλοτρικουπικός.

Αναφέρεται πως για χάρη του ο Ελευθέριος Βενιζέλος και το Γενικό Επιτελείο Στρατού κατά το 1914 έκαναν τη λεγόμενη «παραστρογγυλοποίηση» και περιέλαβαν στο τρίγωνο της Κακαβιάς και την ιδιαίτερη πατρίδα του Δρόβιανη.

Επίσης, πως στις 27 Δεκέμβρη 1916 ο ιταλικός λόχος που είχε στρατοπεδεύσει στο Υφαντήριο της Δρόβιανης, συνέλαβε μερικούς Δροβιανίτες πρόκριτους με την κατηγορία πως ετοίμαζαν επανάσταση εναντίον τους. Ο Λάππας έθεσε το θέμα στον τότε Πρωθυπουργό, Λάμπρου, ο οποίος παρενέβη στον Κόμη Μποσδάρη, Ιταλό πρέσβη στην Αθήνα κι έτσι γλύτωσαν οι συλληφθέντες.

Δεν θα ήταν άτοπος ο ισχυρισμός πως ο Μίνωας Λάππας ξεπέρασε τα όρια της γενέτειρας του διαπρέποντας στον Ακαδημαϊκό και τον δημόσιο βίο των τελών του 19ου αιώνα και των αρχών του 20ου στην Ελλάδα.  Όπως αποδεικνύεται όμως από την συμμετοχή του, με κίνδυνο της ζωής του, στην επανάσταση του 1878, και από την βοήθεια που προσέφερε  στους συμπατριώτες του σε διάφορες περιστάσεις, είχε πάντα στραμμένη την προσοχή του προς την ιδιαίτερη πατρίδα του και ευρύτερα στον Ηπειρώτικο χώρο.

Απεβίωσε στην Αθήνα στις 31 Μαΐου 1917.

 

 

Πηγές:

Μιλτιάδης Δ. Σεϊζάνης, Η πολιτική της Ελλάδος και η επανάστασις του 1878 εν Μακεδονία, Ηπείρω και Θεσσαλία, Εκ του τυπογραφείου της Αθηναϊδος, 1879

Βασίλειος Μπαράς, Το Δέλβινο της Βορείου Ηπείρου και οι γειτονικές του περιοχές, Αθήναι, 1966

Λάμπρος Βαρελάς, Μετά θάρρους ανησυχίαν εμπνέοντος, Η κριτική πρόσληψη του Γ. Μ. Βιζυηνού (1873-1896), University Studio Press, 2014

 

*Ενώ στα Πανεπιστημιακά αρχεία και σε άλλες πηγές αναφέρεται ως έτος γέννησης του Μ. Λάππα το 1850, ο Β. Μπαράς στο βιβλίο του Το Δέλβινο της Βορείου Ηπείρου και οι γειτονικές του περιοχές αναφέρει το έτος 1843. 

 

 

 

 

 

 

Share on Facebook40Share on Google+0Tweet about this on TwitterShare on LinkedIn0Print this pageEmail this to someone

Αφήστε μια απάντηση