ΜΙΑ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΤΑ ΠΡΟΝΟΜΙΑ ΤΗΣ ΧΕΙΜΑΡΡΑΣ

 

Η περιοχή της Χειμάρρας είναι περίφημη για το αξιόμαχο των κατοίκων της και την διαχρονική τους τάση για ανεξαρτησία. Απόρροια αυτής της επαναστατικής διάθεσης και συνεχούς εγρήγορσης, είναι και η εξασφάλιση των επίσης περίφημων προνομίων της από τις Οθωμανικές αρχές.

Από τα ευρύτατα γνωστά αυτά γνωρίσματα των σκληραγωγημένων κατοίκων των παραλίων του Ιονίου, θα λέγαμε πως δημιουργείται η εντύπωση μιας παγιωμένης κατάστασης ανά τους αιώνες όσον αφορά τα δικαιώματα που έχαιρε η περιοχή. Και ίσως να πρόκειται για πραγματικότητα, αν λάβουμε υπόψη και την αναφορά που υπάρχει στην ανταπόκριση που παρουσιάζουμε στο παρόν άρθρο. Γίνεται λόγος για «σεβαστά από όλους τους μέχρι τώρα Σουλτάνους, προνόμιά τους». To «μέχρι τώρα» μας προδιαθέτει για τη συνέχεια και για το λόγο που θεωρούμε πως η συγκεκριμένη ανταπόκριση παρουσιάζει κάποιο ενδιαφέρον. Τα χωριά της Χειμάρρας, κινδυνεύουν να απολέσουν τα πολύτιμα προνόμιά τους!

Βρισκόμαστε στα τέλη του 19ου αιώνα και στις διάφορες ανταποκρίσεις από την τουρκοκρατούμενη Ήπειρο παρουσιάζεται ανάγλυφα μια διαφορετική εικόνα της κατάστασης. Πλήρης ρευστότητα. Για την ίδια τη Χειμάρρα, σε άλλες ανταποκρίσεις, βλέπουμε τους κατοίκους να διαμαρτύρονται πως «εξωθούνται σε επανάσταση» κι αλλού παρουσιάζονται δυσκολίες όσον αφορά τη λειτουργία των θεσμών. Στην Δερόπολη κι αλλού έχουμε διεκδικήσεις Εκκλησιαστικών περιουσιών από αγάδες με ψεύτικα έγγραφα και άλλες περιπτώσεις άσκησης βίας. Σε όλη την επικράτεια η εγκληματικότητα αποτελεί μάστιγα για τους χριστιανούς κατοίκους.

Κατώτεροι αξιωματούχοι της Οθωμανικής διοίκησης επιδίδονται συχνότατα σε καταχρήσεις και εγκληματικές πράξεις. Τις περισσότερες φορές αυτό συμβαίνει με την ανοχή των ανώτατων αρχών βέβαια, αλλά υπάρχουν επίσης και τοπάρχες που φέρνουν εις πέρας την αποστολή τους ως προς τη διατήρηση κάποιος τάξης  και ευγνωμονούνται από τους κατοίκους γι’ αυτό.  

Θα χρειαζόταν ίσως μια επισταμένη έρευνα στα πλαίσια κάποιου άλλου άρθρου για να διαπιστωθεί το εάν ένα τέτοιο κλήμα επικρατούσε από πάντα στην περιοχή, αν υπήρχαν διακυμάνσεις ανάλογα με την περίοδο ή αν πρόκειται για φαινόμενο του 19 αιώνα. Σημειώνουμε πως είναι μια εποχή αλλαγών για την Αυτοκρατορία η οποία οδεύει προς τη διάλυσή της. Υπό την πίεση των μεγάλων δυνάμεων, μια σειρά μεταρρυθμίσεων έχουν λάβει χώρα (Τανζιμάτ, 1839 – 1876). Όπως μας ενημερώνει ο ανταποκριτής: επιτροπές (…) πηγαινοέρχονται στην Ευρωπαϊκή Τουρκία εξετάζοντας τις ανάγκες κάθε επαρχίας. Διάφοροι λαοί έχουν κερδίσει την ανεξαρτησία τους και έχουν δημιουργήσει εθνικά κράτη.

Μέσα σε ένα τέτοιο κλήμα αστάθειας και παρακμής, η ίδια η Υψηλή Πύλη μέσω του ταμιακού έφορου του Κουρβελεσίου, προσπαθεί να αφαιρέσει τα κερδισμένα με τα όπλα και την ανδρεία προνόμια της Χειμάρρας.

Οι Χειμαρριώτες καλούνται να υπερασπιστούν πάση θυσία τα δικαιώματα τους εάν δεν θέλουν να καταλήξουν όπως οι δύστυχοι κάτοικοι του Ζαγορίου! «…μετά από πολλά μηχανεύματα, κατήργησε τα προνόμια του Ζαγορίου, με συνέπεια η ακμάζουσα αυτή περιοχή, να βρεθεί σε δεινή και άθλια κατάσταση»!

(Στο μέλλον θα παρουσιαστούν τα προνόμια έτσι όπως δημοσιεύτηκαν στο Ηπειρωτικόν ημερολόγιον του Μιλτιάδη Οικονομίδη, έτος 1914)

 

Η Χειμάρρα

Εφημερίδα «Φωνή της Ηπείρου» Παρασκευή, 12 Ιουλίου 1896

 

Η διοίκηση του Δελβίνου –  Υποσκάπτει τα θεμέλια των προνομίων – Σέρνει τους κατοίκους σε φυλακές – Καθήκον των Χειμαριωτών είναι να αντισταθούν με όλες τους τις δυνάμεις.

 

Εδώ και αρκετά χρόνια η Χειμάρρα βρίσκεται σε συνεχή αγώνα κατά της τοπικής Τουρκικής Διοίκησης, η οποία με παρότρυνση της Κεντρικής Διοίκησης, προσπαθεί να καταργήσει τα ιστορικά δικαιώματα της ηρωικότατης αυτής επαρχίας. Δικαιώματα τα οποία οι Χειμαρριώτες απέκτησαν πριν από τόσους αιώνες από την (Υψηλή) Πύλη με τα όπλα και την ανδρεία τους. 

Περιβόητες επιτροπές, με σκοπό να ριχτεί ως συνήθως, στάχτη στα μάτια των Ευρωπαίων, πηγαινοέρχονται στην Ευρωπαϊκή Τουρκία εξετάζοντας τις ανάγκες κάθε επαρχίας και εφαρμόζοντας μεταρρυθμίσεις. Στη Χειμάρρα, όμως, συμβαίνει το άκρως αντίθετο. Η (Υψηλή) Πύλη, αποφάσισε να δείξει φανερά τους σκοπούς της. Έτσι, ο ταμιακός έφορος του Κουρβελεσίου δεν αρκείται στην είσπραξη του ετήσιου φόρου των 48 χιλιάδων γροσιών, τον οποίο καταβάλλουν τα εφτά χωριά της Χειμάρρας, αλλά επιχειρεί να φορολογήσει εντελώς παράνομα τα κίτρα και τα βαλανίδια, που γίνονται εξαγωγή. Κι καθώς οι Χειμαρριώτες δεν συμμορφώνονται προς την παράλογη αυτή απαίτηση, καταγγέλλει τους εξαγωγείς των παραπάνω προϊόντων ως λαθρεμπόρους με συνέπεια να σέρνονται στα δικαστήρια του Δελβίνου και, αναπόφευκτα, να καταλήγουν στις φυλακές.

Εύλογα, όλοι είναι συγκλονισμένοι με την καταπάτηση αυτή των δικαιωμάτων της Χειμάρρας. Επιτροπές από τα εφτά χωριά στάλθηκαν στο Δέλβινο, για να υπερασπιστούν τα, σεβαστά από όλους τους μέχρι τώρα Σουλτάνους, προνόμιά τους. Δεν είναι, άλλωστε, η πρώτη φορά που γίνεται απόπειρα αφαίρεσης των προνομίων της Χειμάρρας. Η ίδια δόλια ενέργεια των αρχών επαναλήφθηκε και πριν από τρία έτη όπως επίσης και το περασμένο έτος. Τώρα, καταγγέλλουν τους Χειμαρριώτες στις αρχές του Δελβίνου ως λαθρέμπορους, τους σέρνουν ως εκεί ως κακούργους και, δεν χωρεί αμφιβολία, θα δεινοπαθήσουν στις φυλακές. Σε περίπτωση που οι αρχές δεν θα κατορθώσουν να πετύχουν εφέτος το σκοπό τους, θα επαναλάβουν τα ίδια το επόμενο έτος. Θα σύρουν κι άλλους στις φυλακές και θα ταλαιπωρηθούν κι εκείνοι, μέχρι που όλοι οι κάτοικοι, καταπονημένοι από την πείνα και τις κακουχίες να δώσουν τόπο στην οργή και να αποδεχτούν τις παράνομες αξιώσεις των αρχών.

Θα ήταν δυστύχημα για την ξακουσμένη αυτή περιοχή των Ακροκεραυνίων να υποκύψει και γίνει όπως οι άλλες τουρκικές επαρχίες. Είναι επιτακτική ανάγκη, οι Χειμαριώτες να υπερασπιστούν με τα όπλα τα προνόμια, τα οποία οι πρόγονοί τους τα απόκτησαν με θυσίες και αίμα. Επίσης, οι Χειμαριώτες της διασποράς πρέπει να ενισχύσουν τους καταπιεζόμενους συμπατριώτες τους και να ζητήσουν συμπαράσταση και από τους υπόλοιπους Ηπειρώτες, ώστε να σταματήσει η δόλια αυτή πράξη των τουρκικών αρχών. Σε περίπτωση που παραμελήσουν το στοιχειώδες αυτό καθήκον, γρήγορα έχουν να δούν το χέρι της τουρκικής διοίκησης, το πώς θα απλώνεται εκεί που δεν τολμούσε να ρίξει ούτε το βλέμμα της, ενώ σήμερα έχει ρίξει το ένα πόδι χωρίς να το αντιληφθεί κανείς. Είναι γνωστό ότι το 1866, μετά από πολλά μηχανεύματα, κατήργησε τα προνόμια του Ζαγορίου, με συνέπεια η ακμάζουσα αυτή περιοχή, να βρεθεί σε δεινή και άθλια κατάσταση. Τα ίδια θα πάθουν και οι Χειμαρριώτες εάν δεν υπερασπιστούν τα προνόμιά τους και δεν ζητήσουν να επαναφέρουν όσα απ’ αυτά καταργήθηκαν.  

Σχολιασμός και μεταφορά στη δημοτική: Ν. Θαλασσινός

 

Φωτογραφία άρθρου: Gk G
(Άποψη του χωριού Δρυμάδες Χειμάρρας)

 

 

 

 

 

 

Share on Facebook41Share on Google+0Tweet about this on TwitterShare on LinkedIn0Print this pageEmail this to someone

Αφήστε μια απάντηση